پرسش و پاسخ

شما میتوانید مشکلات پزشکی خود را با متخصصان مجرب این مجموعه در میان بگذارید و مشاوره بگیرید

ادامـــه ...

گالری تصاویر

با مراجعه به این بخش میتوانید از گالری تصاویر کلینیک طب سوزنی دکتر پیرمرادی استفاده نمایید و با روش های درمان آشنا شوید

ادامـــه ...

تجویز رژیم های غذایی

در راستای تلاش برای بهبود سطح تغذیه عمومی با بهره گیری از پزشکان مجرب و متخصصان تغذیه مدرن و سنتی ...

ادامـــه ...

خدمات درمانی کلینیک

این مرکز سعی دارد با ارائه ی راهکارهای جامع درمانی طب سوزنی و سنتی به معالجه ی بیماران بپردازد

ادامـــه ...

خــدمـات کلـینیـک

شناخت مزاج و دستورات غذایی

شناخت مزاج و دستورات غذایی

مزاج‌شناسی مزاج شناسی یکی از علومی است که از دیر زمان مورد توجه عام و خاص بوده است , همه ی...

زیبایی و جوانسازی پوست صورت با طب سوزنی و کاشت نخ

زیبایی و جوانسازی پوست صورت با طب سوزنی و کاشت نخ

   چگونه جوانتر شویم  چگونه جوان بمانیم گذر زمان رد پایش را بر تمام اجزاء بدن ما می گذارد، این اثرات در زبان...

همایش ها و آموزشها در زمینه طب سوزنی

همایش ها و آموزشها در زمینه طب سوزنی

در این کلینیک آموزش طب سوزنی در زمینه اصول اولیه طب سوزنی ،درمان اعتیاد ، درمان چاقی و زیبایی و...

امبدینگ یا کت گوت

امبدینگ یا کت گوت

   امبدینگ چیست؟ در طب سوزنی، بدن انسان تحت تأثیر دو نیروی مخالف  به نامهای یین و یانگ قرار دارد. یین به...

طب سوزنی کلاسیک

طب سوزنی کلاسیک

  طب سوزني چيست؟ طب سوزني يك روش درماني است كه با استفاده از قراردادن سوزن و گرما دادن يا حتي تحريك...

شناخت مزاج و دستورات غذایی

مزاج‌شناسی

مزاج شناسی یکی از علومی است که از دیر زمان مورد توجه عام و خاص بوده است , همه ی انسان ها صرف نظر از میزان سواد و رشته تحصیلی و گرایش اجتماعی نسبت به مفاهیم مزاج شناسی واقف بوده و هر کدام به تناسب میزان فهمی که از آن داشتند در تمامی شئون زندگی از این علم بهره می بردند.

تمامی کارشناسان رشته های مختلف علوم اجتماعی , صنعتی , معماری و کشاورزی , طب و نجوم و تعلیم و تربیت و علوم سیاسی نیز به طور کامل از این علم در موضوعات مورد بحث خود استفاده می کردند و ساختار نظام علمی خود را بر مبنای مزاج شناسی استوار می ساختند .

اگر هر انسانی بر طبق طبع و مزاج خویش غذا میل کند، کم تر بیماری به سراغ او خواهد آمد. شناخت طبع بر هر فردی لازم و ضروری است و از طریق آن، می توان بسیاری از مشکلات که معمولاً برای انسان پیش می آید پیشگیری کرد.

انواع مزاج‌ها

براساس طبیعیات قدیم، جهان نظام طبیعت بر پایه 4 عنصر اصلی آفریده شده است که عبارتند از: آتش، هوا، آب و خاک. این چهار عنصر در بدن انسان به 4 خلط (اخلاط اربعه: صفرا، دم، بلغم و سودا) تبدیل می‌شوند و هر یک تاثیرات خاصی در بدن انسان ایجاد می‌کند.

بر اساس طب سنتی9 نوع مزاج کلی وجود دارد:

  1. مزاج معتدل
  2. مزاج سرد
  3. مزاج گرم
  4. مزاج تر
  5. مزاج خشك
  6. مزاج گرم وتر
  7. مزاج گرم وخشك
  8. مزاج سرد وتر
  9. مزاج سرد وخشك
نمودار مزاج های مختلف

علائم مزاج گرم و تر (دموی)

افراد با این مزاج پوست نرم، مرطوب و گرمي دارند، منافذ پوستي درشتي دارند كه از علايم منافذ درشت خوب عرق كردن است. رگهاي دست آشكار و برجسته است، رنگ پوست گندم‌گون يا گلگون است رنگ چشم (سفيدي) با گرايش قرمز است ،رنگ مردمك ميشي تيره و سياه است موي سر: درشت و قابل انعطاف و داراي پيچ درشت است، رنگ مو: سياه خرمايي تيره و روشن و معمولاً پر مو هستند.

مزه دهان،‌ شيريني صبحگاهي است، دهانشان كم رطوبت است و كم تشنه مي‌شوند. اشتهاي زياد و خوراك خوبي دارند، توان هضم غذا بسيار بالاست نفخ معده ندارند، يبوست ندارند، گرايش به شيريني كم دارند و گرايش به شوري هم بسيار اندك است. گرايش به ترشي كم دارند. بوي بد دهان ندارند، بوي بد مدفوع ندارند، قار و قور شكم ندارند تمايل به سردي‌ها ندارند ولي تمايل به گرمي‌ها اندكي دارند.

افراد دموي بايد غذاهاي خنک و سردي مثل آش انار، آش آلو، آب زرشك خيار، مركبات و ماست و... مصرف كننده تا حرارت بدن تعديل شود. اگر فرد دموي همراه با غذاي گرم مثل شيريني‌جات از مواد و اغذيه سرد استفاده نكند دچار جوش و خارش بدن، گر گرفتگي، بيقراري، كهير، سوزش ادرار، سوزش سر دل، و آفت دهان خواهد شد.

علائم مزاج گرم و خشک (صفراوی)

افراد با این مزاج دارای پوستي خشك و بدون رطوبت، داراي منافذ پوستي درشت، رگهاي دست گاهي آشكار و گاهي پنهان هستند، رنگ پوست گرايش به زردي دارد، سفيدي چشم سفيد با گرايش زرد است، مردمك چشم ميشي روشن است، موي سر، خشك و ضخيم و برجسته است، رنگ مو، سياه و خرمايي است و صفراوي‌ها غالباً كم‌مو هستند.

مزة دهان تلخ صبحگاهي است، غالباً دهان خشك و تشنه است، افراد صفراوي كم اشتها هستند، توان هضم غذا بالاست، نفخ معده ندارند، يبوست ندارند، گرايش به شيريني و شوري هم ندارند. افراد صفراوي غالباً گرايش به ترشي دارند، بوي بد دهان ندارند، بوي بد مدفوع ندارند، قار و قور شكم ندارند، تمايل به سردي‌ها دارند و از گرمي‌ها گريزانند.

افراد صفراوي غالباً در اثر حجامت تعديل مزاج يافته و رنگ و رويي به مراتب روشن‌تر از قبل خواهند داشت، اشتهاي آنان با حجامت افزايش مي‌يابد و در صورت تكرار حجامت فربه و چاق خواهند شد.

علائم مزاج سرد و تر (بلغمی)

افراد با این مزاج دارای پوستی نرم و مرطوب ، غالباً سرد ، با منافذ ريز ( تعرق كم ) و رگ های پنهان هستند ، رنگ پوست سفيد ، سفيدی چشم ، سفيد بی حال ، مردمک آبی و روشن دارای موهاي نرم و نازک و لخت با رنگ زرد ، بور و خرمايی روشن و سفيد و غالباً افراد بلغمي بی مو هستند.

دهانی بی مزه ، مرطوب و پر آب دارند ، اشتهای زياد و خوراک فراوان دارند ، توان هضم غذا در آنان كم است ، معده نفاخی دارند ، گاهی يبوست دارند و گرايش به شيرينی و شوری دارند به ميزان زياد.

گرايش به ترشی و بوی بد دهان ندارند ، بوی بد مدفوع ندارند ، قار و قور شكم دارند ، تمايل به سردی‌ها ندارند و در عوض تمايل به گرمی‌ها به شدت در آنان وجود دارد.

اگر بلغمی در سر اضافه شد بلاهت و حماقت ايجاد مي‌كند كه در اثر افزايش سردی در سر است ، تمام داروهای افزايش حافظه گرم هستند ، اوج سردی در مغز آلزايمر پديد می آورد. ( البته سرد و خشک ).

افراد بلغمی نبايد سردی‌جات را به تنهايی ميل كنند ( همراه با گرمی ميل شود ).

روغن نباتی ، كره گياهی ، نوشابه ، برنج ، گوشت گاو، سوسيس و كالباس و فرآورده‌های اين چنينی بلغم زا هستند و همه افراد به خصوص بلغمی‌ها باید از اين گونه مواد بايد پرهيز كنند.

علائم مزاج سرد و خشک (سوداوی)

افراد با این مزاج پوست خشک و بدون رطوبت و داراي منافذ متوسط، رگ هاي دست پنهان هستند، رنگ پوست تيره است، رنگ چشم (سفيدي) سفيد تيره است. رنگ مردمک ميشي و قهوه‌اي است. موي سر، خشک و ضخيم يا مجعد است، رنگ مو، سياه مات و جوگندمي است و فرد سوداوي معمولاً كم مو است

مزه دهان صبحگاهان شور مزه است و دهان، خشك و كم آب است، اشتها زياد، ولي خوراک كم است، توان هضم غذا بسيار كم است، نفخ معده فراوان دارند، يبوست دارند، گرايش به شوري و شيريني دارند، گرايش به ترشيي ندارند، بوي بد دهان ندارند، بوي بد مدفوع، ندارند، قار و قور شكم دارند، تمايل به سردي‌ها ندارند و تمايل به گرمي‌ها دارند.

سودا چون سرد و خشک است افراد سوداوي بايد از غذاهاي سرد و خشك پرهيز كنند و در عوض از غذاهاي گرم و تر مثل عسل استفاده نمايند. غذاهاي سرد و خشك مثل برنج كه بدن را با افت رطوبت مواجه مي‌كند، مهم ترين عامل يبوست است (به خاطر دفع رطوبت).

در کتاب هاي طبي قديمي چنين آمده است:«اگر طبيب بتواند شخص سوداوي مزاج را راضي کند هنر کرده است!»

سایر مزاج‌ها

علائم سایر مزاج‌ها ترکیبی از علائم بالاست. مثلا علائم مزاج سرد برآیندی از علائم مزاج «سرد و خشک» و مزاج «سرد و تر» است.

بر گرفته از سایت طبایع

این مزاج شناسی بر اساس طب سنتی ایران بوده و در طب سنتی چین مزاج شناسی بسیار گسترده تر می باشد که اطلاعات کامل در این سایت گذاشته خواهد شد.

 

داروهای گیاهی مورد استفاده در درمان چاقی از دیدگاه طب سنتی ایران

 

اكثر گياهاني كه بعنوان درمان چاقي مورد توجه قرار گرفته بخاطر داشتن فيبر غذايي مي باشد كه توسط آنزيمهاي گوارشي جهاز هاضمۀ بدن ما هضم و جذب نمي شود؛ بلكه با تسهيل حركات روده؛ در دفع حركات روده، دفع مواد زايد و تنظيم عملكرد روده ها نقش بسزايي دارد. غذاها و گياهان پرفيبر علاوه بر كمك به كاهش وزن، در درمان و پيشگيري از يبوست و بيماريهاي روده اي نيز مؤثر است و حتي به بيماران مبتلا به فشار خون بالا و اختلالات قلبي – عروقي نيز توصیه مي شود  

 

1) انجير: اين ميوه با داشتن فيبر سرشار بعنوان ملين معده و روده بسيار مفيد است. براي رفع يبوست مي توان هر شب ده عدد آلوي بخارا همراه پنج عدد انجير را خيسانده و صبح ناشتا ميل نمود. هچنين مصرف همزمان شير و انجير در تأمين پروتئين مورد نياز بدن بسيار مؤثر است و در رفع كم خوني و بيماريهاي ناشي ار كاهش مواد معدني- مثل پوكي استخوان- نيز تأثير بسزايي دارد و مي تواند با تأمين كالري مورد نياز بدن، از پرخوري جلوگيري نمايد.

 

2) اسفرزه: اين گياه  نيز جزو گياهان لعابدار اليافي است كه جهت اشتها مفيد است؛ خصوصاً اگر قبل از غذا خوردن، يك قاشق چايخوري پودر اسفرزه همراه آبمیوه شيرين ميل شود. افرادي كه از اختلالات كبدي و افزايش كلسترول خون و يبوست شكايت دارند نيز مي توانند از اين گياه استفاده نمايند. لازم بذكر است هنگام استفاده از اين گياه هرگز نبايد آنرا داخل آبجوش ريخت يا جوشاند؛ چرا که بحالت لعابي لزج متصل به هم درآمده و در معده ايجاد اختلال مي نمايد. بنابراين توصيه مي شود حتماً همراه آب ولرم مورد استفاده قرار گيرد.

 

3) بارهنگ: اين گياه كه در رفع نارسايي و اختلالات كبدي، تصفيه خون، تقويت جداره عروق و درمان تب مورد استفاده قرار مي گيرد بعلت داشتن مقادير زيادي فيبر از يكسو وكالري بسياركم از سوي ديگر، از بهترين لاغر كننده ها محسوب مي شود كه مصرف فراوان آن مي تواند كاهش اشتها را به دنبال داشته باشد.

 

4) انگور: نقش خونسازي آن خصوصاً‌در اطفال، كمك به سوخت و ساز چربي هاي بدن و دفع مواد سمی کبد و کلیه ها از جمله اثرات این میوه است. با توجه به اینکه این میوه سرشار از فیبر بوده و درعین حال کالری کمی نیز دارد و چربیهای اضافی بدن را نیز می سوزاند می تواند در کاهش وزن افراد مبتلا به چاقی مؤثر واقع شود.

 

5) ذرت: قسمتهاي مختلف گياه ذرت اثرات مفيد متنوعي براي بدن دارد. سبوس ذرت در كاهش كلسترول خون مؤثر است. كاكل ذرت يا همان تارهاي نرم آويزان در قسمت انتهايی ذرت بصورت دمكرده ادرار آور بوده از تشكيل سنگ كليه جلوگيري نموده و با دفع آب اضافي بدن موجب كاهش تورم و وزن بدن مي گردد. روغن ذرت از جمله مفيدترين روغنها بوده كه استفاده از آن در رژيم غذایي روزانه كمك شاياني به كاهش چربي و كلسترول خون مي نمايد.

 

6) جو: پروتئين موجود در جو از نظر كيفيت نسبت به پروتيين ذرت و لوبيا بالاتر و ارزش غذايي فراواني دارد بعلاوه مواد معدني جو در حد كفايت بوده نياز بدن را تأمين مي نمايد. تحقيقات نشان داده دو ماه مصرف جو مي تواند حدود بيست درصد چربي نامطلوب بدن را كاهش دهد. فرآورده هاي مختلف جو، در رفع یبوست و كاهش اضافه وزن بدن بسيار مؤثر است. جو دو سر داراي اثرات درماني بيشتري نسبت به جوی معمولي بوده و مصرف آن كاهش اشتها و بالنتيجه كاهش وزن را در پي دارد. همچنين به كسانيكه دچار فشار خون بالا هستند، توصيه مي شود از مصرف روزانه جو غفلت نورزند.

 

7) چغندر: اين ميوه در تقويت كبد و كمك به خونسازي بدن خصوصاً در همراهي با هويج، بسيار مؤثر مي باشد و به دليل داشتن فيبرهاي نامحلول، باعث رفع يبوست مي شود. مصرف برگ چغندر نيز داراي خاصيت ملين بودن و نرم كنندگي مزاج بوده؛ در درمان يبوست مفيد و مؤثر است. مصرف مستقيم چغندر جهت كاهش وزن و رفع چاقي توصيه مي شود.

 

8) سيب: داراري فيبر فراوان و كالري كم بوده، ‌مصرف آن علاوه بر كاهش كلسترول خون، ‌در رفع يبوست وكاهش وزن مؤثر است. البته توصيه مي شود سیب با پوست آن ميل شود چرا كه پوست سيب سرشار از نوعي فيبر قابل حل به نام پكتين مي باشد كه منافع فراواني براي بدن دارد، سركه سیب يكي از بهترين فرآورده هاي سيب است كه علاوه بر تسهيل هضم غذا، كمك به تصفيه خون، جلوگيري از پيري زودرس و پاكسازي عروق بدن و كمك به عملكرد مطلوبتر كبد، در رفع چاقي نيز مؤثر مي باشد. توصيه مي شود خصوصاً افراد گرم مزاج، همراه غذاي خود كمي سركه سیب با عسل و آب ميل نمايند.

 

9) زنجبيل: طبيعت گرم اين گياه در رفع بلغم بدن كه به صورت ورم و پف آلوده شدن بدن خودنمايي مي كند و همچنين درمان نفخ معده در افراد سرد مزاج بسيار مؤثر است. مصرف خيسانده زنجبيل تازه يا خشك درآبليموي ترش، ‌نيم ساعت بعد از غذا به هضم غذا كمك مي نمايد و براي رفع چاقي كه ناشي از غلبۀ بلغم مي باشد، مفيد است.

 

10) زيتون: ميوه و برگ اين گياه اثرات معجزه آساي فراواني دارد. مصرف روزانه 1 قاشق روغن زيتون خصوصاً در همراهي با آب پرتقال يا ليمو ترش آن هم صبح ناشتا، در كاهش كلسترول خون، تقويت كبد، پاكسازي مجاري وكيسه صفرا و رفع چاقي و اضافه وزن مؤثر است. برگهاي ترد درخت زيتون جهت تصفيه خون و پاكسازي كبد مفيد بوده، ‌توصيه مي شود مصرف روزانه آن در رژيم غذايي قرار گيرد. ضمناً لازم به ذكر است زيتون بايد همراه غذا ميل شود و مصرف آن بعنوان ميان وعده جايز نيست.

 

11) فلفل: فيبر فراوان موجود در فلفل خصوصاً فلفل سياه و قابليت هضم بالاي آن، در رفع سردي و رطوبت و نفخ معده مفيد بوده به جهت داشتن طبيعت گرم، ‌مؤثر در درمان بيماريهاي ناشي از غلبه سردي مي باشد و در افراد چاق نيز مصرف روزانه آن توصيه مي شود.

 

12) هويج : مصرف منظم و مداوم هويج در افزايش حجم مدفوع و نرم كنندگي جهاز هاضمه نقش فراواني دارد. همچنين با ايجاد پوشش محافظ در مسير دستگاه گوارش جهت التيام زخم معده و كاهش اثرات مخرب ترشح زياد اسيد معده مفيد است؛ ضمناً به افرادي كه از كلسترول بالاي خون رنج مي برند و يا گرفتار اختلالات كبدي هستند، توصيه مي شود به مصرف هويج عنايت بيشتري داشته باشند.

 

13) کلم: مصرف اين گياه به افراد مبتلا به نقرس، كم كاري تيروئيد، ديابت، كم خوني و پر اشتهايي توصيه مي شود. كلم از نظر ميزان فيبر غذايي در سطح بالايي قرار گرفته و در عين حال كالري ناچيزي دارد؛ فلذا براي كاهش اشتها، مصرف آن به افراد چاق توصيه مي شود.

 

14) مصرف انواع سبزيجات كه منبع اصلي سلولز و فیبر مي باشند خصوصاً سبزیجاتی مثل اسفناج، كلم سفيد، خيار، مارچوبه، شاهي، شنبليله، گوجه فرنگي و سير در رفع چاقي اثر بسزايي دارند. همچنين سبوس گندم و سبوس برنج از ديگر فرآورده هاي مؤثر در رفع چاقي هستند. مصرف لوبيا، مركبات، پياز و سويا نيز به افرادي كه از چاقي مفرط و يبوست مزمن رنج مي برند توصيه مي شود.